Memarlıq yalnız binalar tikmək deyil, həm də zamanla dialoq qurmaq sənətidir. Tarixi abidələr, qədim küçələr və mədəniyyət daşıyan tikililər bir xalqın yaddaş kitabıdır. Təmir və bərpa işləri aparılarkən bu yaddaşın qorunması, dəyişdirilmədən gələcək nəsillərə ötürülməsi isə memarların və mühəndislərin üzərinə düşən böyük bir məsuliyyətdir.
Son illər Azərbaycanda və dünyada aparılan konservasiya və rekonstruksiya layihələri göstərir ki, tikinti sadəcə texniki deyil, həm də etik məsələdir. Mədəni irsi bərpa edərkən əsas məqsəd binanı müasir standartlara uyğunlaşdırmaq deyil, onun ruhunu yaşatmaqdır. Bu prosesdə istifadə olunan materiallardan tutmuş, rəng palitrasına qədər hər bir detal, tikilinin orijinal kimliyinə sadiq qalmaq şərtilə seçilməlidir.
Tarixi binaların yeni funksiyalarla yenidən istifadəyə verilməsi (adaptive reuse) isə memarlığın çevikliyini və yaradıcı gücünü nümayiş etdirir. Köhnə bir karvansara indi incəsənət qalereyasına, bir sovet dövrü fabriki müasir biznes mərkəzinə çevrilə bilər – lakin bu dönüşüm tarixi izləri silmədən həyata keçirilməlidir.
Memarların qarşısında duran əsas sual budur: “Tikinti ilə müdaxilə etmədən necə toxuna bilərik?” Cavab isə ahəngdə gizlidir. Tarixi ilə müasirliyi bir məkanda birləşdirən layihələr, həm şəhərin kimliyini qoruyur, həm də bugünkü cəmiyyətin ehtiyaclarına cavab verir.
Bu gün tikilən hər yeni bina gələcəyin tarixi ola bilər. Ona görə də, keçmişin izlərinə hörmətlə yanaşmaq, onları qoruyaraq təzələmək və yaşatmaq memarlığın həm missiyası, həm də şərəfidir.